{"id":132,"date":"2020-11-21T00:28:09","date_gmt":"2020-11-21T00:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/?p=132"},"modified":"2020-11-26T14:59:57","modified_gmt":"2020-11-26T14:59:57","slug":"m104-sombrero-galaksija","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/m104-sombrero-galaksija\/","title":{"rendered":"M104 – Sombrero galaksija"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

Od 1921. godine na 104. mestu u katalogu M objekata nalazi se Sombrero galaksija, koja svojim oblikom upravo podse\u0107a na meksi\u010dki sombrero \u0161e\u0161ir<\/strong> po kom je i dobila naziv. Pored debelog oboda koji je najupadljiviji jer galaksiju posmatramo skoro potpuno sa strane, na slikama se nazire i sferno jezgro mase preko milijardu masa na\u0161eg Sunca. Njen pre\u010dnik dosti\u017ee oko 30% pre\u010dnika Mle\u010dnog Puta<\/a>, ta\u010dnije obuhvata prostor od 50 hiljada svetlosnih godina.<\/p>\n\n\n\n

Sombrero sa Zemlje mo\u017eemo da vidimo u ju\u017enom delu sazve\u017e\u0111a Devica<\/strong> i njegov pre\u010dnik na nebu je skoro jednak petini pre\u010dnika punog Meseca. Sa magnitudom<\/a> +8 prakti\u010dno je na granici onog \u0161to ljudsko oko mo\u017ee da vidi, a dovoljno je svetao objekat da se mo\u017ee posmatrati i manjim teleskopima. Od nas je udaljena oko 30 miliona svetlosnih godina, a ima masu 800 milijardi puta ve\u0107u od sun\u010deve mase. Zanimljiva je i \u010dinjenica da, u pore\u0111enju sa na\u0161om galaksijom, sadr\u017ei oko 10 puta vi\u0161e globularnih jata<\/a><\/strong> – \u010dak 2 hiljade njih.<\/p>\n\n\n\n

Kad je otkrivena 1781. godine verovalo se da je u pitanju disk gasa koji okru\u017euje zvezdu, sve dok 1912. nije prime\u0107eno da se udaljava od nas velikom brzinom, \u0161to je dovelo do zaklju\u010dka da je ipak u pitanju galaksija i bilo jasan pokazatelj da se svemir \u0161iri u svim pravcima.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Naslovna fotografija: <\/strong>Sombrero galaksija. Izvor: NASA Apod<\/a> (NASA, ESO , NAOJ, Giovanni Paglioli, Roberto Colombari).<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od 1921. godine na 104. mestu u katalogu M objekata nalazi se Sombrero galaksija, koja svojim oblikom upravo podse\u0107a na meksi\u010dki sombrero \u0161e\u0161ir po kom je i dobila naziv. Pored debelog oboda koji je najupadljiviji jer galaksiju posmatramo skoro potpuno sa strane, na slikama se nazire i sferno jezgro mase preko milijardu masa na\u0161eg Sunca. Njen pre\u010dnik dosti\u017ee oko 30% pre\u010dnika Mle\u010dnog Puta, ta\u010dnije obuhvata prostor od 50 hiljada svetlosnih godina. Sombrero sa Zemlje mo\u017eemo da vidimo u ju\u017enom delu sazve\u017e\u0111a Devica i njegov pre\u010dnik na nebu je skoro jednak…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":135,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[14,12,15,10,21,11,16,13],"class_list":["post-132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-galaksija","tag-astronomija","tag-duboko-nebo","tag-galaksija","tag-mesije","tag-ngc-4594","tag-objekat","tag-sombrero","tag-svemir"],"gutentor_comment":0,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/m104colombari_q100_watermark.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":386,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions\/386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizika.pmf.ni.ac.rs\/nocistrazivaca2020\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}